Ég man ekki til þess að hafa verið lengur en þrjár vikur á einum stað alla meðgönguna. Við flæktumst hingað og þangað, austur og vestur, settum upp sýningu í London, ferðuðumst um Suður Ameríku og fögnuðum nýju ári í New York. Ég kláraði síðustu törnina í vinnunni tveimur vikum fyrir settan dag og beið eftir næsta fulla tungli. Það var fimmtudagur, sumardagurinn fyrsti, ég veifa firðinum í hríðarbyl og við Arnaldur keyrum saman heim til móður minnar á Egilsstöðum.

Frjóvgandi kynlíf á föstudagsmorgni kom ferlinu af stað. Það var vorhret og til stóð að keyra á Seyðisfjörð, en ynjan í mér skynjaði að í dag væri of mikil áhætta að læsast hinummegin heiðar. Um kvöldverðarleyti kallaði líkaminn á að leggjast. Og ég hlýddi og fól líkamanum verkið í trausti og æðruleysi. Miðnættið nálgaðist og óreglulegir verkir liðu eins og öldur gegnum líkamann. Ég lá á fjórum fótum og mjúktaði mig við koddann í takt við stórar ruggandi hreyfingar fram og aftur, inn í barnið og upp aftur. Nóttin kom og verkirnir komu. Mér fannst ég þurfa að setjast á klósettið þegar verkirnir skullu á, og dansaði í sífellu úr rúminu, fram á ganginn, studdi mig við sömu staðina, settist á klósettið, ruggaði mér og dansaði svo aftur í rúmið. Þetta var ekki merkilegur dans fyrir augað en nákvæmlega það sem þurfti inní aðstæðurnar. Ég hlýði líkamanum en veit lítið. Er þetta fæðing?

Ari var nálægur með heilandi hendurnar sínar og hljómfagra röddina. Hann söng hjartaljúf. Lagið sem hann samdi inn í kviðinn á mér á ferðalögum okkar á meðgöngunni. Hann lagði mig í bað. Ég lá í baðinu og stillti punktinn minn þegar ég fann ilm af ástaraldin. Aldinilmurinn leið inn í blóðrásina og fyllti mig fegurð. Ilmurinn, bragðið. Ég var ástfangin og hugfangin, undirlögð af oxitósíni og ástaraldin. Ég lá í baðinu og við heyrðum þykkan kvell þegar vatnið fór í vatnið og umlék mig. Áferðin á húðinni mýktist. Þetta er fæðing.

Ari er með ljósur á línunni, heimafæðingarljósan mín er fyrir norðan svo ferð á Norðfjörð er óhjákvæmileg. Annað hvort keyrum við sjálf eða förum í sjúkrabíl. Ég vildi hvorugt og hér er eina augnablikið þar sem hökt kom á flæðið. Ég vil bara fá ljósuna til mín. Áður en ég veit af ligg ég á fjórum fótum aftur í bílnum okkar, svolítið eins og ær að bera, og við þeysumst upp Fagradalinn. Ég lít upp úr hríðunum og sé svart, það er ljós fyrir endanum á göngunum. Ljósið nálgast, þar til mjallhvít fjöllin ofbirta augun. Og ég man hvað ég var að fást við.

11.10 og ljósan tekur á móti okkur á Norðfirði. Mig langar í bað, eða jafnvel sofna augnablik. “Þú ert með 10 í útvíkkun og kollurinn er kominn “svona” langt. Ef þú vilt koma í bað verðum við að drífa okkur í það strax”. Ég vissi aldrei hvað “svona” stóð fyrir en baðið var hlýtt og notalegt. Þarna varð allt svo spaugilegt og skemmtilegt. Ari tók myndir. Ég flissaði. Andaði. Slakaði. Naut hríðanna, þær voru eins og víma. A söng og ég slaka inn í hríðarnar. “Ef þú rembist aðeins með þá fæðist barnið örugglega í næstu hríð”. Á ég að rembast? Auður sagði mér bara að slaka. Ég geri grindarbotnsæfingar með næstu hríð. “Prófaðu að rembast eins og þú sért að kúka.” Ó þannig, ég rembist gegnum hríðina og lítill kollur gengur niður fæðingaveginn, ég rembist aftur og kroppurinn skýst út. Kópurinn syndir í fangið á mér, syngur gegnum grátinn og grípur í akkerin sem hanga um hálsinn á mér.

Ég held honum og Ari heldur okkur. Hring inní hring inní hring. Eftir dágóða samverustund veit ég að kópurinn minn er drengur, fæddur kl 12.00 á hádegi þegar sólin er hæst á lofti. Vorið kalda þegar lömbin fæddust í hríðarbyl.

Gengin um 30 vikur dvaldi ég í Reykjavík í tæpan mánuð og rambaði þá á Auði. Það var gjöf. Æfingar og öndun eru eitt, en skilningur, næmni og traust er annað og meira. Eftir fyrsta tímann spurði Auður: “Ertu dansari?” en ég er ekki dansari, ég hlusta bara á líkamann. Alla meðgönguna hafa líkaminn og innsæið haft stjórnina og ég fylgi með í auðmýkt. Kvenlíkami á meðgöngu er næmur og viðkvæmur dansari. Og það er sálin líka. Og meðgangan mín er lærdómsferli um að bjóða sársaukann velkominn, taka við, sætta við. Leyfa tilfinningum og hugsunum að líða gegnum okkur svo þær komist út, reynsla er mold. Engin mold; ekkert lótus.

Heilög messa

Það var annasamt vor. Ég kláraði verkefnin mín og ferðaðist vestur, suður, austur og ætlaði að vera viðbúin í þetta skiptið, ekki undirbúin en viðbúin. Ég ræktaði blóm. Umpottaði, vökvaði, elskaði blómin og þau elskuðu að vaxa með mér. Á kvöldin fékk ég ítrekað boð um fæðingarupphaf en alltaf gekk það til baka. Eftir því sem við biðum nálgaðist möguleikinn á að heimafæðingarljósan gæti verið með okkur í þetta skiptið. Hún var í útlöndum. En hún kom til landsins og hún kom austur og barnið enn ófætt. Við fengum skilaboð frá henni á þriðjudagskvöldi um að allt væri tilbúið, “og sofið rótt” sagði hún. Við A vorum eitthvað ekki samstillt um kvöldið og ég fór í bað. Með granatepli. Ég fyllti baðherbergið gufu, spilaði tónverkið sem systir mín samdi um samband okkar við föður okkar sem er farinn. Og ég kroppaði berin úr granateplinu og þau féllu í þríhyrningsformið milli brjóstanna og hæðarinnar sem umvefur barnið okkar. Þannig lá ég, andaði eins og hvalur og vingaðist við heiminn og heimilið.

Klukkan þrjú vakna ég. Sofna og vakna, sofna og vakna. 3.20. Ég sendi sms til ljósunnar og mömmu en veit ekki hvort þetta er kallið, eða kallið úlfur-úlfur. Uppúr hálf fjögur förum við hjónin á stjá, ársgamall drengurinn okkar sefur inni hjá okkur. Tengdamóðir og níu ára stjúpsonur inní öðru herbergi. A stekkur í verkin af milli umhyggju; blása upp laugina, tengja slönguna, setja plötu á fóninn. Mamma fær skilaboð um að undirbúa komu tengdó og strákanna til sín. “Svo verður allt bara eins og um var rætt.” Ljósan á línunni, ljósan á leiðinni. Ég get ekki beðið. A lætur renna í bað og mér liggur svo á að ég legst í tómt baðið. Það fyllist hægt. A veit að ég er í fæðingu, því hann þekkir strauminn frá því í fyrra. Hann veit það, en ég er löngu farin á annan stað svo djúpt inní mér. Mér finnst hlutirnir verða að ganga hraðar fyrir sig; talaðu hraðar, segðu henni að koma fljótt, fylltu laugina hraðar. En ég næ mér ekki útúr hægri þungri vímunni og byrja að kyrja. Röddin ferðast niður raddböndin, djúpt ofaní kviðinn og niður í mjöðm og þrýstist upp aftur af miklum krafti. Ég syng og líkaminn syngur þrjár hríðar. Ég stend upp og lít í spegilinn. Ég hef aldrei séð andlitið á mér svona slakt. Ég er í algjörri vímu og rugga mjöðmunum til. Maðurinn minn kemur í gættina á baðherberginu með garðslöngu í hendinni. Í því augnabliki er eins og líkaminn hrynji inní mér, frá brjósti og niður fæðingarveginn. Vatnið smallast í gólfið og mjúkt fitugt barnshárið liggur í lófanum á mér. “Þetta verðum bara ég og þú elskan” segi ég og baðherbergið breytist í skógarbotn. Hann er rakur og hlýr og lyktar af frjósemi. Ég stjórna ekki lengur. Líkaminn tekur við og leiðbeinir af áræðni og elsku. Ég stíg gleytt spor, lækka mjaðmirnar, styð mig við gamlan fallinn trjábol. Handleggirnir taka dýfuna með mjöðmunum, grípa stúlkubarnið og renna því uppí fangið á mér. A fangar okkur. Þarna erum við eitt augnablik, eina eilífð. Hring inní hring inní hring inní hring.

Trjábolirnir teygja sig uppí himininn, sólarglæta skín á nefbroddinn. Stúlkan grætur lífsöskrinu, ég flissa. Ljósan er á línunni og A leitar í rólegheitum að hreinni skóreim til að binda fyrir strenginn. Allt er svo ljúft og svo fyndið. Já var það svona, svona sem hún ætlaði að hafa þetta? Tengdó birtist. Hún er í uppnámi. En til hvers? Hún hálf skammast sín og herðir sig upp. Við heyrum kall innan úr herbergi og hún sækir litla drenginn okkar sem gleðst svo innilega að finna systur sína í fanginu á mér. Mamma kemur og stjúpsonurinn skríður framúr, og allir hringast um undrið á baðgólfinu. Elsku ljósan okkar, sem leiddi okkur gegnum þetta allt af svo mikilli alúð að enginn þurfti neinu að kvíða, hún kemur í kotið og blessar allt með heitum höndunum. 

Mjúki eiturgræni mosinn sem ég ligg á er uppblásinn plastkútur sem líkist dekki. Sonur minn lemur mig í hausinn með garðslöngu. Hálfuppblásin fæðingarlaug er eins og illa gerður hlutur á stofugólfinu. Það er fylgja á eldhúsborðinu. Og stúlkubarnið okkar er fætt, á Margrétarmessu. Messu Margrétar þeirrar sem var dýrðlingur kvenna í barnsnauð. Við sofnum inní rísandi tungl og við vöknum inní hásumar. Hring inní hring inní hring inní hring.

Í annað skipti fékk ég tækifæri til að hitta Auði á meðgöngu. Hún horfði stíft og hlýtt á mig og sagði: “Ertu að hugsa um heimafæðingu?”. Hún vissi að ég vissi að líkaminn minn vissi að þetta myndi vera einhvernveginn svona. Kvenlíkami á meðgöngu er næmur og viðkvæmur dansari. Og það er sálin líka. Og meðgangan mín er lærdómsferli um að bjóða sársaukann velkominn, taka við, sætta við. Leyfa tilfinningum og hugsunum að líða gegnum okkur svo þær komist út, reynsla er mold. Engin mold; ekkert lótus.

Karna Sigurðardóttir.