Ásta Marteinsdóttir – fæðingarsaga

Fæðingarsagan mín hefst í jógatíma hjá Auði Laugardaginn 24. Ágúst 2024. Í þessum tiltekna tíma var Auður búin að ákveða að hafa danstíma, við höfðum verið nokkuð margar komnar um og yfir 40 vikurnar í vikunni á undan og bað Auður okkur að koma í kjól og hafa smá gaman. Mig grunar að hinar hafi verið komnar með molann sinn fyrir þann tíma því ég var ein þennan tíma komin yfir settan dag. (Þó bara einn dag framyfir) Mig var í raun búið að langa að fara framyfir því mér hefur alltaf þótt svo fallegt og gaman að vera með í að heiðra heiðurskonurnar á undan mér í gegnum meðgöngunar mínar en ég var reglulegur gestur í meðgöngujóganu út tvær seinni meðgöngurnar mínar og mig langaði alveg lúmskt að fá smá svona kvennastyrks og systralagsbombu í kerfið fyrir fæðingu. Það er eitthvað svo valdeflandi og fallegt við það, fyllir mann tilhlökkun og spennu og ýtir burt ótta og kvíða sem ég held að allar konur hafi að einhverju leiti, ég veit ég amk upplifði það oft þó þetta væri mín þriðja fæðing.

Eftir tímann sveif ég um á bleiku skýji og fannst ég svo tilbúin að fara af stað í þetta ferðalag sem fæðing er, það hvaða dag ég myndi fæða þetta barn hefur þó verið mikið umræðuefni innan fjölskyldunnar því fyrsta barnið mitt er fætt 17. Júní og annað barnið mitt 1. Janúar. Að vera svo sett í ágúst með enga stórhátíð nærri gerði þetta allt mjög spennandi en ég var sett 5 dögum eftir afmælisdag mannsins míns og 5 dögum fyrir minn eigin þannig það var gisk margra að hún kæmi á öðrum hvorum þeirra. Þennan laugardag var ég þó búin að gleyma að það væri menningarnótt og henni fylgir yfirleitt flugeldasýning. Ég hugsaði því með mér eftir tímann að kannski væru það flugeldarnir sem voru fyrirboði fæðingar hjá mér en ég man sterkt eftir flugeldum fyrir utan gluggann á fæðingarstofunni minni þegar ég fæddi elstu stelpuna mína og augljóslega var nóg af sprengingum nóttina sem ég fæddi son minn.

Viti menn, við ákváðum að horfa á flugeldana í sjónvarpinu þetta árið og það liðu ekki tvær klukkustundir frá henni og þar til ég fann fyrstu alvöru hríðina! Nóttin átti þó eftir að vera löng og dagurinn á eftir líka, því líkt og með hin tvö börnin mín mallaði ég hægt í gang með hríðar með 10-15 mín millibili sem ágerðust lítið sem ekkert. Ég þakka þó fyrir reynsluna og reyndi að láta þetta ekki á mig fá. Ég þekkti þetta ferli og vissi að það besta sem ég gæti gert væri að reyna að sofa eins mikið og hægt væri á meðan tíminn á milli gæfi mér tækifæri til, ég fór því í smá þrjóskukeppni við sjálfa mig og sagði sjálfri mér að ég ætlaði að liggja og “sofa” þar til ég algerlega meika ekki að liggja lengur. Svefninn sem ég fékk yfir nóttina var bara ágætur og ég fór framúr rétt fyrir hádegið daginn eftir og þrátt fyrir að vera enn með hríðar með 10 mín millibili þá fannst mér orkustigið mitt gott og fannst ég ágætlega tilbúin líkamlega í það sem framundan væri. Ég fór fram og ákvað að fara í bað bæði til að lina aðeins verkina og líka bara þvo mér svona í síðasta skipti og gera mig aðeins til meðan ég gæti ennþá að mestu hundsað samdrættina. Sonur minn var heima og heimtaði að sjálfsögðu að fara með mér í það bað þannig það er frekar falleg minning þar í baði með honum en samt í fæðingu. Oxýtósín boostið sem strákurinn gaf mér í baðinu setti mig heldur betur í gang en um leið og ég kom uppúr því fóru hríðarnar að koma á ca. 4ra mínútna fresti og ég fann líkamann skipta um gír. (Ég tek það samt fram að ég var ekki að fylgjast sjálf neitt með hríðunum eða tímanum á milli því mér hafði þótt það mjög truflandi í fyrri tveim fæðingunum mínum þannig ég hafði beðið manninn minn að af og til fylgjast með því og bara segja mér ef ég spurði – það hjálpaði mér mjög mikið að halda fókusnum inná við).

Ég sendi heimafæðingarljósunni minni skilaboð þá um að þetta væri farið almennilega af stað en mér fyndust hríðarnar enn vel viðráðanlegar og myndi hringja í hana um leið og mér fyndist ég þurfa á henni að halda. Ég var nefnilega svo mikið búin að gera ráð fyrir enn einni löööööngu fæðingunni og langaði helst ekki að hafa hana hangandi þarna yfir mér tímunum saman og við báðar alveg sáttar við það plan að ég myndi fylgja innsæinu og biðja hana að koma þegar mér fyndist tíminn réttur. 2 klst seinna datt allt niður! Hríðarnar fóru aftur í 10 og allt uppí 20 mín á milli! Ég lagði mig í hálftíma og vaknaði svo og skyldi ekki neitt hvað hefði eiginlega skeð, hvert fór sóttin? Afhverju fór hún?

Innsæið sagði mér þarna að eitthvað væri ekki eins og það átti að vera þannig ég hringi í Kristbjörgu ljósu og segi henni hvað sé í gangi og bið hana að koma og skoða mig. Hún kemur til mín um 16:30 og skoðar mig, við finnum þá að barnið er í svokallaðri posterior stöðu og er á hlið að reyna að troðast ofaní grindina, helst vill maður að þau snúi með bakið fram og andlit í átt að bakinu á móður þannig ná þau að setja höfuð vel ofaní bringu og leiða með minnsta hluta höfðuðsins og geta þannig mótast betur ofaní grindinni, þetta hlaut að vera ástæðan fyrir því að sóttin stoppaði, líkaminn minn fann að eitthvað var ekki rétt og vildi gefa barninu tækifæri til að leiðrétta stöðuna. Útvíkkun var þó komin í 3-4cm sem mér fannst bara ágætt miðað við ganginn á þessu. Ég mæli með að vera alltaf jákvæð með allar framfarir á þessum legháls því vanalega er seinni helmingurinn mun hraðari en sá fyrri – við erum ekki klukkur eða vélar sem opnast um sentimeter á klukkustund. Kristbjörg ráðlagði okkur að prófa nokkrar spinning babies æfingar til að koma þessu aftur í gang og gaf mér gott pepp spjall til að halda mér jákvæðri fyrir þessu því ég var smá byrjuð að detta í svartsýna gírinn um að “aldrei gæti ég bara fengið hraða og þægilega fæðingu”.

Þetta var planið:

Einn samdráttur í forward leaning inversion (þar sem ég er á hnjánum í sófanum og halla mér með olnboga niður á gólf og er þá eiginlega á hvolfi) – Þetta gerðum við til að lyfta barninu hærra uppúr grindinni.

10x samdrættir með abdominal lift and tuck (En þar stendur maðurinn minn fyrir aftan mig og heldur undir bumbuna í gegnum hríð á meðan ég halla mér aftur á hann)

Og að lokum einn samdráttur í viðbót á hvolfi í sófanum. Þess á milli átti ég að lyfta hægri fæti upp og rúlla mjöðmunum til að hvetja litluna til að snúa sér í rétta átt – ekki vildum við að hún myndi reyna að fara hinn hringinn.

Eftir þessa líkamsrækt átti ég svo að borða og drekka vel og leggja mig í hliðarlegu með hægri fótinn hátt uppi.

Í 7. Samdrættinum í lift and tuck-inu gerðist eitthvað svakalegt! Bæði ég og maðurinn minn fundum barnið skyndilega snúast hálfan hring og pompa neðar í grindina! Og magnaðast af öllu er að við náðum líka myndbandi af því þar sem bumban sést hreinlega taka kipp og detta neðar og verða alveg mjúk efst! Um leið og það gerðist helltist yfir mig alvöru hríð! Hún entist í 2 mínútur og var með tvo toppa! Það var fyrst þarna sem ég virkilega þurfti að grípa til bjargráðanna minna til að halda áfram, ég notaði haföndunina til að halda slökun í gegnum hríðarnar og þegar það dugði ekki til purraði ég til að passa að spenna ekki kjálkana. Einstaka sinnum fann ég þó að ég þurfti að sleppa mér smá lausri og öskraði af öllum lífs og sálarkröftum í næsta púða, ég notaði líka greiður sem ég kreysti til að rugla aðeins sársaukaboðin í líkamanum og hjálpaði til við toppinn á hríðunum og var svo með staðhæfingarnar mínar límdar á vegg fyrir framan mig og í hvert skipti sem ég fann hugann reika að neikvæðri hugsun eða efasemdum um hvort ég gæti þetta ekki þá greip ég til þeirra og hugsaði í staðinn nokkrar af mínum uppáhalds eins og: “Þú getur allt í 60 sekúndur” – það er nefnilega alveg magnað að þó þetta sé erfitt og stundum bara mjög vont þá er verkurinn sjálfur í mesta lagi 60 sekúndur og í rauninni ekki einu sinni það því það eru kannski bara svona 20 af þeim sekúndum sem eru virkilega krefjandi. Ég reyndi þess á milli að minna mig á hvað líkaminn minn væri góður að gefa mér pásur og minna mig á að njóta hverrar mínútu þar sem ég fann alls ekki neitt til og að þær mínútur voru margfalt fleiri en mínúturnar sem ég fann til.

Það var um kl 18 semsagt sem æfingarnar skiluðu árangri og ég myndi segja að alvöru virk fæðing hafi hafist. Ég kláraði samt æfingarnar til öryggis og bara til að reyna að flýta fyrir, mér fannst það í raun mjög hjálplegt að fá í hendurnar svona verkefni frá ljósunni, verkefni með endapunkt og fannst það hjálpa mér að halda fókus að telja niður hversu marga samdrætti ég ætti eftir. Svo lagðist ég uppí sófa í hliðarleguna og reyndi að hvíla mig og það gekk betur en ég hafði þorað að vona miðað við kraftinn í hríðunum ég náði mjög góðri slökun á milli þeirra þó ég þurfti stundum að hleypa út einu og einu öskri á meðan á þeim stóð. Af einhverjum ástæðum var ég ekkert að pæla í því að hringja í ljósuna. Ég var bara svo einbeitt á að vinna vinnuna og var alveg inní sjálfri mér næstu 2 klukkutímana. Einhverntíma á þeim tveim tímum kom yngra barnið mitt (2ja og hálfs árs) heim en tengdó hafði tekið hann yfir daginn svo við gætum gert æfingarnar í friði. Planið var að reyna bara að svæfa hann um kvöldið og við áttum von á að barnið kæmi einhverntíma um nóttina og að vonandi svæfi hann bara í gegnum það. Kl 20 vakna ég og fannst ég þurfa að pissa, þannig ég stend upp og labba inná bað en þar fæ ég eina hríð sem var svo kröftug að hún keyrði mig niður í jörðina á hnén og ég hugsaði “ó shit ég er á hnjánum, ég fæði börnin mín á hnjánum!” Ég sagði því við manninn minn óttalega róleg, ég held þú ættir að fylla laugina og hringja í Kristbjörgu ég er komin með rembingsþörf. Ég veit ekki alveg afhverju ég var ekki að taka þessu neitt svakalega alvarlega sennilega voru það hinar tvær fæðingarnar sem voru svona rosalega langar og krefjandi að ég átti einhvernveginn von á því að þetta væri ekki að fara að gerast því mér fannst þetta ennþá ekki orðið neitt óbærilegt. En í báðum fyrri fékk ég rembingsþörf snemma, fékk stóra brún á leghálsinn sem þurfti að halda við til að geta klárað útvíkkun og mig grunaði að það væri sennilega eins aftur. Maðurinn minn hringdi í Kristbjörgu kl 20:13.

En ég gat ekki með nokkru móti beðið eftir að laugin myndi fyllast þannig ég lét fyrst renna í baðkarið mitt og stökk ofaní það. Kristbjörg hinsvegar tók þessu öllu alvarlegra en við og brunaði beinustu leið hingað og kom næstum hlaupandi inn kl 20:30. Ég skyldi sko ekkert í því þegar ég sá hana byrja að hlaupa fram og tilbaka inn og úr eldhúsinu með potta til að reyna að fylla laugina hraðar svo ég myndi nú ná í hana, ég sat bara róleg í baðkarinu mínu handviss um að ég ætti marga klukkutíma eftir. Ég meiraðsega sagði við manninn minn, þetta er allt í góðu farðu bara að svæfa barnið og komdu svo fram þegar þú ert búinn, það er örugglega slatti eftir. Kristbjörg sótti mig svo og hjálpaði mér inní stofu í laugina sem var alveg að verða full. Ég grínlaust sagði við hana “viltu ekki skilja smá pláss eftir ef við skyldum þurfa að hita hana upp þetta verður örugglega löng nótt”. Hún svaraði mér ekki einu sinni enda sagði hún mér eftir á að hún heyrði það bara að barnið væri að koma. Ég bað hana þó að athuga stöðuna á leghálsinum aftur því mig grunaði að ég væri aftur með brún á honum eins og gerðist í fyrri tveim fæðingum. Hún gerði það og útvíkkun var komin í svona 7-8 og það var rétt hjá mér að það var brún, hún bauðst til að halda við hana í næstu hríð sem ég þáði en þegar hríðin byrjaði fann ég á mér að barnið kæmi hratt eftir það þannig ég bað hana að hætta, ég varð nefnilega hrædd um að maðurinn minn næði ekki að komast til mín áður en barnið kæmi. Ég bað hana því að fara inní herbergi og sækja hann það væri allt í lagi þó strákurinn væri ekki sofnaður hann kæmi bara fram með. Maðurinn minn skyldi ekkert í mér en kom þó og eldri dóttir mín 14 ára líka, 5 mínútum seinna bað ég Kristbjörgu að halda aftur við brúnina sem hún gerði, brúnin fór auðveldlega frá og strax með kom bungandi belgurinn niður. Belgurinn veitti þó góða dempun þannig ég fann ekki alveg strax fyrir því að brúnin hefði færst frá en upplifunin með fyrri tvö þar sem belgirnir höfðu verið sprengdir fyrir þennan tímapunkt gerði það að verkum að ég fann börnin frekar harkalega pompa niður á grindarbotninn. Ég varð eitthvað smá ringluð og kallaði á Kristbjörgu “Og hvað geri ég nú!?” því ég hélt að þetta hefði ekki virkað. En hún svaraði rólega “Nú hlustar þú á líkamann þinn hann segir þér hvað þú átt að gera”. Ég færði mig yfir á fjórar fætur eins og mér fannst best að rembast síðast og fann þá höfuðið síga varlega niður á grindarbotninn og það var rétt ég vissi alveg hvað ég átti að gera. Ég held samt að enginn annar á þessum tímapunkti hafi áttað sig á hvað gerðist í líkamanum mínum þarna því þegar ég segi við manninn minn “komdu ofaní núna” varð hann hálf ringlaður en hlýddi bara – við höfðum nefnilega verið búin að ræða að hann myndi taka á móti barninu en eins og ég sagði áður þá heldur hann ennþá að það séu margir klukkutímar enn.

Ég fór bara alveg inná við og sagði ekkert meir einbeitti mér algerlega að þessari mögnuðu tilfinningu að finna að barnið mitt væri á leiðinni það var alveg smá gaman að eiga það móment bara útaf fyrir mig. Það er eiginlega ekki hægt að lýsa því almennilega hvernig tilfinning þetta er því á sama tíma og þetta er kraftmesta og mest “intense” tilfinning sem ég hef nokkurn tíma upplifað þá fann ég alls engan sársauka bara rosalega mikinn þrýsting sem einhvernveginn heltók mig alla og það var eins og tíminn stæði í stað og hreyfðist ofurhratt á sama tíma. Í næstu hríð kom belgurinn og höfuðið út án þess að ég þyrfti að hafa mikið fyrir því ég remdist aðeins en þegar mér fannst það koma of hratt þá pantaði ég eins og hundur og einbeitti mér að því að slaka á og opna en gerði bara nákvæmlega það sem mér fannst réttast og þægilegast hverju sinni stundum smá rembingur og stundum slaka. Ég var á fjórum fótum með aðra hendina við belginn/höfuð barnsins til þess að hjálpa mér að finna hvernig best væri að rembast eða slaka og í miðri kollhríðinni sprakk belgurinn í höndunum á mér og það var ekkert smá magnað að finna það og skyndilega fann ég lítið höfuð með hár og kláraði að fæða höfuðið. Manninum mínum krosbrá þegar hann leit ofaní laugina og sá skyndilega lítið eyra gæjast þarna og áttaði sig fyrst þá loksins á því hvernig landið lá! Það var ólýsanlega góð tilfinning og mikill léttir sem helltist yfir mig um leið og höfuðið var komið alla leið út. Ég myndi ekki líkja því við fullnægingu en ég get vel skilið að einhverjar konur geti upplifað það þannig því þetta var alveg svona smá eins og léttirinn og andvarpið eftir góða fullnægingu. Í næstu hríð fæddist svo búkurinn og maðurinn minn greip hana og rétti mér á milli fótana og þetta augnablik að sjá hana í höndum okkar beggja fljóta uppúr vatninu og í fangið á mér er ólýsanlegt, með lagið Ég anda inn ást í gangi í þokkabót gerði þetta augnablik draumi líkast.  Dóttir mín var fædd 21:07 25. Ágúst 2024, eftir ca 3 tíma í virkri fæðingu, 37 mínútum eftir að ljósmóðirin mætti á svæðið 15 mínútum eftir að ég fór í laugina og heilum 10 mínútúm eftir að maðurinn minn var sóttur með hálfsofandi eldra barnið inní herbergi. Hröð og þægileg fæðing var það eftir alltsaman og eitt af því fyrsta sem ég sagði eftir á var “Ég trúi því ekki hvað þetta var auðvelt!” Yndilegast af öllu var svo allur tíminn sem við fengum eftir á í ró og næði, Kristbjörg klæddi strákinn minn úr fötunum og skellti ofaní laugina til okkar og fór bara að taka alveg ómetanlegar myndir af þessu öllu saman á meðan við fjölskyldan dáðumst saman að nýjasta fjölskyldumeðlimnum. Hálftíma seinna færðum við okkur öll yfir í sófann þar sem ég fæddi fylgjuna og við lágum öll 5 í kúri og dáðumst að litlu áfram langt frameftir. Þetta var ekkert annað en sannkölluð draumafæðing og mér leið eins og ég hefði fengið allt sem ég óskaði mér og fjölskyldan mín væri núna fullkomnuð.